پس از نزول این امر از جانب خداوند، تمامی مسلمین به این امر پایبند گردیدند، ولی گویا در این بین پس از گذشت ۱۳ قرن از این ماجرا دودمانی به نام پهلوی این امر را زیاد برده و با بی پروایی هر چه تمامتر اقدام به مصرف این مسکرات آن هم در ملاء عام می نمود، به نحوی که روح الله حسینیان می نویسد:
با اینکه خوردن مشروب به صراحت در اسلام تحریم شده است و قرآن به صراحت آن را عمل شیطانی می داند، دربار پهلوی بی هیچ پنهان کاری به آن تظاهر می کرد. شاه در میهمانی های سران کشورهای بیگانه، در جشن ها و در جشن ۲۵۰۰ ساله، جام شراب را به سلامتی مهمانان سر می کشید و تلویزیون آن را پخش می کرد و همچنین در میهمانی های خصوصی دربار، خانواده ی سلطنت چنان در مشروب خواری افراط می کردند که مست و لایعقل دست به اعمال و گفتار ناهنجار می زدند !
میراث رضاشاه
ملکه ی مادر با اینکه زن مسنی بود، مثل رضاشاه به کنیاک معتاد شده بود. به اعتراف او «رضا عادت داشت بعد از ناهار و شام یک گیلاس کنیاک بنوشد. من هم این عادت را از رضا گرفتم.» ظاهراً این مسئله در خانواده ی پهلوی به وراثت گذاشته شد؛ زیرا «محمدرضا هم از بین مشروبات، کنیاک را ارجح می دانست.» البته کنیاک مورد علاقه اش «کنیاک هنسی بود.»
ملکه ی مادر از اینکه جراید ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی از مشروب خواری وی انتقاد می کردند، سخت عصبانی می شود و می نویسد: «خوش به حال این اروپایی ها و این آمریکایی ها. ملاحظه می کنید چقدر آزاد هستند زن هایشان ... لخت و عور در کنار دریا و استخر و پلاژ تفریح می کنند و از مشروبات هر چه بخواهند می خورند... آن وقت در این روزنامه ها و مجله ها که از تهران می آید می نویسند: ملکه ی مادر یک گیلاس کنیاک می خورده است! آیا خوردن یک گیلاس کنیاک جرم است.» ملاحظه می فرمایید که ملکه ی مادر چنین اعمالی را نه تنها جرم نمی داند، بلکه از اینکه در مطبوعات ایران نسبت به آن حساسیت نشان می دهند، ابراز تعجب می کند.
فرزندانی شراب خوار
شاه و ملکه نه تنها خود به مشروب خواری معتاد بودند، بلکه فرزندان کوچک و غیربالغ شان را نیز به این گناه آلوده می کردند، به نحوی که در گزارشی این چنین آمده است که: در جشنی که به مناسبت سیزدهمین سال ازدواج شاه و ملکه در کاخ ملکه ی مادر برپا شد «فرزندان شاه هم حضور داشتند و اجازه یافتند لبی تر کنند!» و گویا این رسم را تا آخر عمر و حتی پس از خروج از ایران یدک می کشیدند !
زیاده روی هویدا
هویدا، نخست وزیر، معمولاً در جلسات عیاشی چنان در خوردن مشروب زیاده روی می کرد که گاه بدمستی هایش او را ملعبه ی دیگران قرار می داد و شأن کشور را نیز پایین می آورد. به حوی که در گزلرشی این چنین ذکر شده است که: در ضیافتی که به افتخار ولیعهد بحرین برقرار شد، هویدا چنان بدمستی کرد که چند بار در مقابل سفیر آمریکا دست به چاپلوسی زد. «چاپلوسی احمقانه ای که چون در برابر آن همه مقامات خارجی صورت گرفت، صورت خوشی نداشت.»
طبق یک سند از وزارت دربار از تاریخ ۲۱/۶/۱۳۳۸ تا ۲۱/۶/۱۳۳۹ به مدت یک سال، در زمانی که وضع اقتصادی ایران به شدت خراب بود، دربار از شرکت لینج تعداد ۲۰۴ صندوق، یعنی ۳۶۱۰ بطری مشروب خارجی خریداری نموده است. حال از شرکت های دیگر چقدر خریداری شده است، معلوم نیست. مطابق همین اسناد از تاریخ ۵/۲/۱۳۴۶ تا ۲/۱۳/۱۳۴۶ با هزینه ی دربار ۲۵۳ صندوق انواع مشروبات، از طریق گمرک به کاخ اختصاصی اشرف در تهران وارد شده است.
ورود مشروبات الکلی از خارج از کشور و از طریق گمرک برای دربار، در سال های پایانی رژیم شدت گرفت و چنان تنفری در مردم ایجاد کرد که دفتر امور مالی و گمرکی دربار شاهنشاهی در شهریور ۱۳۵۷ متوجه موضوع گردید و به کامبیز آتابای مدیر کل دربار این چنین نوشت: «ترخیص مشروبات الکلی با استفاده از معافیت گمرکی دربار شاهنشاهی در حال حاضر دور از مصلحت است.»
شراب نوشان لایعقل؛ قماربازانی ناشی !
در این بین علاوه بر شراب خواری، دربار پهلوی به قماربازی نیز اعتیادی عجیب داشت. قمار در دربار پهلوی به شکل یک تفریح روزمره درآمده بود؛ اما در دربار هیچ کس در قماربازی به پای اشرف و شاه نمی رسید. چنان که آمده است:«از مشکلات اخلاقی اشرف قماربازی مفرط او بود... اشرف بیشتر شب های تابستان در رستوران دربند، بساط قمار راه می انداخت و زمستان ها هم این بساط در کاخ اختصاصی به راه بود.» اشرف چنان قماربازی خود را صاحب انحصار می دید که به گزارش ساواک «جلسات قمار دربار شاهنشاهی که قبلاً در کاخ اختصاصی برقرار می شد به کاخ والاحضرت اشرف پهلوی منتقل گردیده و روزهای چهارشنبه ی هر هفته اعضای خاندان جلیل سلطنتی پس از صرف ناهار تا پاسی از شب به بازی مشغول می گردند.» در این جلسات، قمار نه به عنوان یک بازی و تفریح، بلکه با برد و باخت جدی صورت می گرفت. طبق همین گزارش «والاحضرت شاهپور محمودرضا مبلغ ۵/۲ میلیون ریال باخته اند.»
نقش اشرف در قماربازی دربار، نقش یک تشویق کننده بود و حتی «محمدرضا را به مجالس قمارش دعوت می کرد و سپس او را تشویق و تحریک می کرد.» اشرف خارج از کشور که می رفت نیز یک مشتری دایم قمارخانه های اروپا بود. در سال ۱۳۳۶ که هنوز فساد دربار به اوج خود نرسیده بود، به گزارش ساواک اشرف در تعطیلات عید نوروز «در یکی از قمارخانه های پاریس مبلغی در حدود سیصد و پنجاه هزار ریال باخته بود.»و در اواخر عمر رژیم، اشرف بیشتر اوقات خود را در قمارخانه های اروپایی می گذراند.
عاشق بازی پوکر
شاه که به شدت به قمار معتاد شده بود، همیشه بعد از ناهار به قمار می پرداخت. شب ها هم اگر به فسادهای دیگر مشغول نمی شد(!!!)، رو به قمار می آورد. میهمانی های آخر شب بیشتر به پوکر می انجامید»؛ زیرا «محمدرضا پهلوی تمام عمر عاشق بازی پوکر بوده است و تنها وقتی که «در یک شب حدود ۰۰۰/۷۰۰ پوند باخت این بازی را کنار گذاشت» و بعدها فقط به بازی بریج اکتفا می کرد. طبق گزارش های نزدیکان شاه، محمدرضا در قماربازی هم شانس چندانی نداشت. «در مجموع در یک شب حتماً محمدرضا ۴۰- ۵۰ میلیون تومان می باخت.» البته این نیز از شیطنت های اشرف ذکر شده است. اشرف باندی از قماربازان حرفه ای مانند اسکندری و محمود حاجبی را درست کرده بود و محمدرضا را تشویق به قمار با آن ها می کرد و سپس با تقلب و کمک کردن به آن ها، مبالغی را از محمدرضا می بردند و اشرف «قسمت عمده را خودش برمی داشت؛ به حاجبی و اسکندری هم چند میلیونی می داد.»
رسوایی سفیر شاهنشاه!
قماربازی حتی در بین محافظین شاه و دانشجویان دانشکده ی افسری نیز که مهم ترین رکن برای نگه داری رژیم بودند، به نحو فزاینده ای نفوذ کرده بود. رسوایی بزرگی که در سال ۱۳۵۵ برای رژیم به بار آمد، باخت بزرگ امیر تیمور، سفیر شاهنشاه در انگلیس بود. در روزنامه های انگلیسی اعلام شد که سفیر ایران یک میلیون پوند باخته است. وی بعداً خودکشی کرد و لاونس رئیس یکی از قمارخانه ها ۰۰۰/۱۷۰ پوند به عنوان بدهکاری سفیر از سفارت ایران درخواست کرد. قماربازی دربار علاوه بر اینکه ذهنیت بسیار منفی در بین مردم ایجاد کرده بود، این سؤال را به ذهن می آورد که شاهی که اجازه ی تصمیم گیری را از دولت، نخست وزیر و وزرا سلب کرده است، با این اعتیاد به قمار، کی وقت فکر کردن در حل مشکلات کشور را دارد؟
نویسنده: مصطفی لعل شاطری
منابع:
۱- شهیدی، سیدجعفر. تاریخ تحلیلی اسلام. تهران: علمی و فرهنگی، ۱۳۸۳.
۲- فیاض، علی اکبر. تاریخ اسلام، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۲.
۳- حسینیان، روح الله. چهارده سال رقابت ایدئولوژیک شیعه در ایران، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، ۱۳۸۷.
۴- زنان دربار به روایت اسناد، (اشرف پهلوی)، تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی، ۱۳۸۱.
نظر شما